آیا در بارداری ترشحات واژن طبیعی است؟

ترشحات واژن در دوران بارداری مایعی است که به‌طور طبیعی از واژن خارج می‌شود و به آن لکوره بارداری گفته می‌شود. ترشحات واژن یکی از تغییرات شایع بدن زنان در دوران بارداری است که ممکن است باعث نگرانی بسیاری از مادران باردار شود. افزایش میزان ترشحات، تغییر رنگ یا قوام آن‌ها و حتی بوی متفاوت همگی می‌توانند این سوال را ایجاد کنند که آیا این ترشحات طبیعی هستند یا نشانه یک مشکل جدی به شمار می‌روند. بله، ترشحات واژن در بارداری در بیشتر موارد طبیعی است.
به‌دلیل تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون در ناحیه تناسلی، مقدار ترشحات واژن در بارداری بیشتر می‌شود. این ترشحات معمولاً شفاف یا سفید، بدون بو و بدون خارش یا سوزش هستند و نقش محافظتی در برابر عفونت‌ها دارند. اما اگر ترشحات:
بوی بد داشته باشد.
زرد، سبز یا خاکستری شود.
با خارش، سوزش، درد یا خونریزی همراه باشد.
لازم است حتماً توسط پزشک بررسی شود.

ترشحات واژن در دوران بارداری به دلیل مجموعه‌ای از تغییرات طبیعی بدن ایجاد می‌شود و در اغلب موارد کاملاً طبیعی و محافظتی است. مهم‌ترین دلایل آن عبارت‌اند از:
افزایش هورمون استروژن
در بارداری سطح هورمون استروژن به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌یابد. این هورمون باعث تحریک غدد واژن و دهانه رحم شده و میزان ترشحات را بیشتر می‌کند.
افزایش جریان خون در ناحیه لگن
با شروع بارداری جریان خون به رحم و واژن بیشتر می‌شود. این افزایش خون‌رسانی فعالیت مخاط واژن را بالا برده و منجر به ترشح بیشتر می‌گردد.
نقش محافظتی بدن
ترشحات واژن به‌عنوان یک سد دفاعی طبیعی عمل می‌کنند و با خروج باکتری‌ها و میکروب‌ها، از ورود عفونت به رحم و جنین جلوگیری می‌کنند.
تغییرات دهانه رحم
در دوران بارداری ترشحات دهانه رحم افزایش می‌یابد و به تشکیل پلاگ مخاطی (سد مخاطی) کمک می‌کند؛ این سد از جنین در برابر عوامل بیماری‌زا محافظت می‌کند.
واکنش طبیعی بدن به تغییرات بارداری
بدن مادر برای سازگاری با شرایط جدید بارداری تغییراتی در سیستم تناسلی ایجاد می‌کند که افزایش ترشحات یکی از آن‌هاست.
شناخت این ترشحات تا زمان زایمان اهمیت زیادی دارد زیرا سلامت ناحیه تناسلی می‌تواند روی روند بارداری و تصمیم‌گیری برای نوع زایمان تأثیرگذار باشد. اگر به دنبال سزارین در یزد هستید یا دوران بارداری خود را تحت نظر پزشک متخصص در این شهر سپری می‌کنید، بررسی دقیق این تغییرات و اطلاع‌رسانی به پزشک در صورت مشاهده علائم غیرعادی می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین تا زمان زایمان داشته باشد.

در دوران بارداری ترشحات واژن به‌طور طبیعی در هر سه‌ماهه دستخوش تغییر می‌شود که بیشتر به‌دلیل نوسانات هورمونی و افزایش جریان خون لگنی است. این تغییرات معمولاً طبیعی هستند و جای نگرانی ندارند.

سه‌ماهه اول بارداری

افزایش تدریجی ترشحات نسبت به قبل از بارداری
رنگ شفاف یا سفید شیری
بافت رقیق یا کمی مخاطی
بدون بو یا با بوی بسیار خفیف
این تغییرات به‌علت افزایش هورمون استروژن و تطبیق بدن با بارداری رخ می‌دهد.

سه‌ماهه دوم بارداری

افزایش محسوس‌تر حجم ترشحات
ترشحات معمولاً یکنواخت، رقیق و بدون بو هستند
نقش محافظتی پررنگ‌تر در جلوگیری از ورود عفونت به رحم
در این دوره ترشحات طبیعی کاملاً پایدارتر می‌شوند.

سه‌ماهه سوم بارداری

افزایش بیشتر مقدار ترشحات
ممکن است غلظت آن‌ها کمی بیشتر شود
در هفته‌های پایانی احتمال مشاهده ترشحات ژله‌ای یا مخاطی (در اثر ریزش تدریجی پلاگ مخاطی دهانه رحم) وجود دارد

تفاوت ترشحات عادی بارداری با عفونت‌های واژینال بیشتر در ظاهر ترشحات و علائم همراه آن مشخص می‌شود. شناخت این تفاوت‌ها کمک می‌کند بی‌دلیل نگران نشوید و در صورت لزوم به‌موقع به پزشک مراجعه کنید.

ترشحات عادی بارداری (لکوره بارداری)

این نوع ترشحات طبیعی است و نقش محافظتی دارد:
رنگ شفاف یا سفید مایل به شیری
بدون بو یا با بوی بسیار خفیف
بافت رقیق یا کمی لزج
افزایش تدریجی مقدار در طول بارداری
بدون خارش، سوزش، درد یا التهاب

ترشحات ناشی از عفونت‌های واژینال

این ترشحات غیرطبیعی هستند و معمولاً با علائم آزاردهنده همراه‌اند:
تغییر رنگ به زرد، سبز، خاکستری یا سفید غلیظ
بوی بد یا بوی شبیه ماهی
غلظت غیرطبیعی (خیلی غلیظ، کف‌آلود یا تکه‌تکه)
خارش، سوزش، قرمزی یا درد واژن
سوزش هنگام ادرار یا درد هنگام نزدیکی
اگر ترشحات ناگهانی و بسیار آبکی و مداوم باشد ممکن است نشانه نشت مایع آمنیوتیک باشد و باید سریعاً بررسی شود حتی اگر بو یا رنگ غیرطبیعی نداشته باشد.

در شرایط زیر ترشحات واژن نیاز به بررسی فوری پزشکی دارند:
تغییر رنگ غیرطبیعی ترشحات
اگر ترشحات به رنگ زرد تیره، سبز یا خاکستری درآید، معمولاً نشانه عفونت است و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
بوی بد یا تند
ترشحات طبیعی بارداری بدون بو هستند. بوی نامطبوع یا ماهی‌مانند می‌تواند علامت عفونت باکتریایی یا قارچی باشد.
خارش، سوزش یا درد واژن
وجود این علائم همراه با ترشح، طبیعی نیست و اغلب نشان‌دهنده التهاب یا عفونت واژینال است.
ترشحات بسیار آبکی و ناگهانی
در صورت خروج مداوم مایع شفاف و رقیق احتمال نشت مایع آمنیوتیک وجود دارد که یک وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود.
ترشحات خونی یا قهوه‌ای تیره
لکه‌بینی مداوم یا خونریزی به‌ویژه همراه با درد شکم یا کمر نیاز به بررسی فوری دارد.
همراهی با تب یا ضعف عمومی
تب و بی‌حالی همراه با ترشحات می‌تواند نشانه عفونت جدی باشد و نباید نادیده گرفته شود.

تشخیص و بررسی علت ترشحات غیرطبیعی در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد، چون برخی از این ترشحات می‌توانند سلامت مادر و جنین را تحت‌تأثیر قرار دهند. در ادامه روند تشخیص توضیح داده شده است.
شرح حال و بررسی علائم: پزشک درباره رنگ و بو و مقدار ترشحات و علائم همراه مانند خارش و سوزش و درد و تب یا خونریزی سؤال می‌کند.
معاینه لگن و واژن: برای بررسی التهاب، قرمزی و تورم یا نوع دقیق ترشح انجام می‌شود.
آزمایش ترشحات واژن: نمونه‌برداری برای تشخیص عفونت‌های قارچی و باکتریایی یا انگلی (مانند تریکوموناس).
آزمایش ادرار یا خون (در صورت نیاز): در صورت شک به عفونت سیستمیک یا مشکلات همزمان.
بررسی نشت مایع آمنیوتیک: اگر ترشحات بسیار آبکی و مداوم باشد، تست‌های اختصاصی برای رد یا تأیید نشت مایع جنین انجام می‌شود.

رعایت بهداشت صحیح ناحیه تناسلی: شست‌وشو فقط با آب ولرم یا شوینده‌های ملایم مخصوص چون مواد معطر تعادل طبیعی واژن را برهم می‌زنند.
استفاده از لباس زیر مناسب: لباس زیر نخی و آزاد باعث کاهش رطوبت و رشد میکروب‌ها می‌شود. لباس تنگ و پلاستیکی احتمال عفونت را بیشتر می‌کند.
پرهیز از دوش واژینال: دوش واژینال با از بین بردن باکتری‌های مفید خطر عفونت را در بارداری افزایش می‌دهد.
رعایت جهت صحیح شست‌وشو (از جلو به عقب): این کار مانع انتقال باکتری‌های ناحیه مقعد به واژن می‌شود.
مصرف دارو فقط با تجویز پزشک: مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند باعث عفونت قارچی شود و برای جنین خطرناک باشد.
تقویت سیستم ایمنی بدن: تغذیه سالم و مصرف مایعات کافی و خواب مناسب به کاهش احتمال عفونت کمک می‌کند.
رعایت بهداشت در روابط جنسی: در صورت وجود عفونت، رابطه جنسی باید با نظر پزشک انجام شود و گاهی درمان هم‌زمان همسر ضروری است.
معاینات منظم دوران بارداری: پیگیری منظم و گزارش هر تغییر غیرطبیعی در ترشحات به تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض کمک می‌کند.

ترشحات واژن در دوران بارداری در اغلب موارد بخشی از تغییرات طبیعی بدن مادر است و معمولاً به دلیل افزایش هورمون‌ها، جریان خون بیشتر در ناحیه لگن و سازوکارهای محافظتی بدن برای حفظ سلامت جنین ایجاد می‌شود. این ترشحات زمانی که شفاف یا سفید و بدون بو و بدون علائم آزاردهنده باشند نشان‌دهنده عملکرد طبیعی بدن در دوران بارداری هستند و جای نگرانی ندارند. با این حال هرگونه تغییر غیرطبیعی در رنگ و بو و مقدار یا قوام ترشحات و همچنین همراهی آن‌ها با علائمی مانند خارش، سوزش، درد، خونریزی یا تب، موضوعی است که نباید نادیده گرفته شود. تشخیص به‌موقع و بررسی تخصصی می‌تواند از بروز عوارض جدی برای مادر و جنین پیشگیری کند و آرامش خاطر مادر باردار را افزایش دهد.
در کلینیک دکتر صادقیان متخصص زنان در یزد بررسی دقیق ترشحات واژن در بارداری بر اساس معاینه تخصصی و شرح حال کامل و انجام آزمایش‌های لازم انجام می‌شود تا علت ترشحات به‌درستی تشخیص داده شده و درمانی ایمن و متناسب با شرایط بارداری هر فرد ارائه گردد. برای دریافت مشاوره یا رزرو نوبت می‌توانید از طریق دکمه دریافت نوبت یا شماره تماس 03536269265 اقدام نمایید.

منابع
vinmec.com
pregnancybirthbaby.org.au
health.clevelandclinic.org